Ontvang gratis dialoog tips

Pauzeknop zorgt voor een beter resultaat

Dit artikel bestaat uit 925 woorden en kan in ongeveer 4 minuten worden gelezen. Als je alleen de vette delen leest in 30 seconden.

We laten ons vaak meeslepen in de drukte van alledag. Politieke druk, druk van stakeholders, druk uit de pers en de samenleving. Maar ook druk van de leidinggevenden en druk van collega’s geven ons vaak het gevoel dat er geen ruimte is om even stil te staan. Door die druk van buiten schieten we in automatismen. Dit  is een overblijfsel uit vroegere tijden waar de mens in de natuur moest zien te overleven. Ingesleten automatismen zoals het werpen van een speer of steen konden als een relfex worden uitgevoerd. Zo wonnen we snelheid en kwam er kostbare hersencapaciteit vrij om verder adequaat op de situatie te reageren door bijvoorbeeld weg te rennen.

Dit automatisme is nog steeds behulpzaam, maar er zijn ook momenten dat uitschakelen effectiever is. Iets nieuws bedenken, een ander perspectief zoeken, of samenwerken in een groep. Onder druk schieten onze hersenen al snel in de ingesleten reflexen. Een standaard oplossing, een standaard (saaie?) vergadering en in extreme gevallen ongeduld en misschien irritatie zijn dan de reflexen. Kortom je komt telkens weer met dezelfde oplossing, terwijl je ergens wel weet dat een nieuwe, niet zo voor de hand liggende oplossing of aanpak nodig is.

Binnen de overheid zijn we ook gewend aan de vaste beleidscycli van plan, do, act en check. In de praktijk betekent dit vaak dat er veel tijd wordt gestoken in de fases Plan, Do en Act. De fase “Check” wordt in het gunstigste geval uitbesteed aan een onderzoeksbureau dat een evaluatierapport schrijft. Je kunt je afvragen of in deze tijd de nadruk niet veel meer op een reflectieve fase met interactie en relatie zou moeten liggen.

Het was Einstein die zei: “We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them”. Met andere woorden als we ergens niet uitkomen, moeten we zoeken naar mogelijkheden om op een andere manier naar een probleem te kijken en er op een andere manier over na te denken.

Een klassiek voorbeeld van het nut van even pas op de plaats maken is het Eureka moment van Archimedes. Deze had zich al weken vastgebeten in het probleem van de koning die niet wist of zijn kroon wel helemaal van écht goud was gemaakt. Nadat Archimedes zich had blind gestaard op het probleem, trok hij zich terug voor een bad. En het was op dát moment van ontspanning -het moment dat hij zich in bad liet zakken- dat het beroemde EUREKA klonk.

In de praktijk blijkt dat we het erg moeilijk vinden om dit soort momenten zélf te creëren. Het gevoel van stress zorgt er voor dat onze hersenen gefocussed willen blijven op het probleem. Zelfs als we bedenken dat het beter zou zijn om er even uit te stappen, is de reflex sterker.
Je zult dus heel bewust voor jezelf én voor anderen momenten moeten creëren om buiten de reflexen te blijven.

9 tips om even (bij) stil te staan voor een stap vooruit:

  1. Voorafgaand aan een bijeenkomsten kan het erg effectief zijn om deelnemers even helemaal te ontregelen. Iets te doen wat niet gewoon is. Heel simpel zou zijn om te zorgen voor gebak. Iets méér werk, maar veel effectiever is het als de mensen bij binnenkomst iets beleven wat ze nooit hadden verwacht. Een samenwerkingsparcours of een spelletje Elektro over het onderwerp van de bijeenkomst.
  2. Door een bekende ruimte van sfeer te veranderen ontregel je de vaste patronen. Je kunt bijvoorbeeld de stoelen vervangen door krukjes, en een half uur later door skippy-ballen. Sta in elk geval stil bij de inrichting. In het ideale geval sluit deze naadloos aan bij de inhoud en het doel van de bijeenkomst (zie ook de E-zine over Context).
  3. Een heel eenvoudige manier -die wél lef vraagt- om iets te doorbreken is een gesprek stil te zetten en even met elkaar stil te zijn. Al dan niet met een vraag die iedereen meekrijgt in de stilte.
  4. Je kunt het gesprek beginnen met allemaal 5 minuten in stilte je hoofd leeg te maken door alles op te schrijven wat naar boven komt naar aanleiding van het onderwerp van de bijeenkomst. In de praktijk blijken gespreksdeelnemers dan meer open te staan voor elkaar.
  5. Organiseer feedback door b.v. iemand speciaal die rol te geven en op gezette tijden aan hem/haar om feedback te vragen.
  6. Doe eens gek en volg je eigen ingevingen.Spreek ze uit, ook als je geen idee hebt hoe je collega’s gaan reageren. Als je denkt “nu zou ik even naar buiten moeten”, doe het dan! Als je je afvraagt:”gaat dit gesprek wel de goede kant op?” stel dan deze vraag.
  7. Je hoeft niet alleen maar oplossingen aan te dragen. Je kunt ook delen wat er met je gebeurt tijdens het gesprek. Als je bijvoorbeeld merkt dat je onrustig wordt, zeg dat dan een keer als je gewend bent om dit altijd vóór je te houden.
  8. Kom achter je bureau vandaan en ga naar de plek toe waar het over gaat. Als je bijvoorbeeld werkt aan de herinrichting van een gebied, trek je jas aan en ga er rond lopen. Praat er met de mensen en kijk wat er gebeurt.
  9. Sta eens wat langer stil bij de groep waarmee je in gesprek bent. We hebben vaak te maken met wat in sommige overheden de “usual suspects” worden genoemd. Vaak blijken er uit onverwachte hoek belangrijke bijdrages of coalities te komen. (zie ook het E-zine over Variëteit )

Kortom, om te voorkomen dat je in vaste patronen terecht komt en daarin vast loopt, is het nodig dat je even stil staat. Vaak vraagt dat van je dat je uit je eigen comfortzone komt, want de comfortzone is nu eenmaal het gebied van de gewoonte en de vaste patronen.

2018-09-21T10:11:12+00:0025 september 2018|0 Comments

Leave A Comment