Ontvang gratis dialoog tips

Een goede openingsvraag: 9 tips

Erg vaak zien we dat deelnemers aan conferenties, bijeenkomsten, workshops en gesprekken vooraf worden overvoerd met inhoudelijke informatie. Dat gebeurt dan in de vorm van een strakke geannoteerde agenda, verslagen van eerdere bijeenkomsten of notities en onderzoeken over een bepaald onderwerp. Een andere vergissing kan zijn om van tevoren een paar gespreksthema’s vast te leggen

Maar ook de altijd weer opduikende sprekers, specialisten en deskundigen die aan het begin van een bijeenkomst voor een groep worden gezet. Nadat deze hebben verteld hoe het moet en in elkaar zit, gaat de groep met elkaar in gesprek over ….ja waarover eigenlijk? Waarschijnlijk over de presentaties die ze net hebben gezien. Meestal niet over wat ze écht bezig houdt, wat belangrijk is voor de ontwikkeling van een beleidsterrein of voor het in beweging krijgen van een proces.

Veel organisatoren van bijeenkomsten maken deze vergissing uit zorg. Het moet uiteindelijk wél ergens over gaan. En stel je voor dat het gesprek stil valt? Of dat de deelnemers zeggen dat ze onvoldoende op de hoogte waren van de inhoud. En het ergste is natuurlijk als er uitkomsten komen waar je niet op zit te wachten.

Het gevolg van veel inhoudelijke informatie vooraf is dat de deelnemers gaan reageren op wat ze voorgeschoteld krijgen. Dat wordt immers van ze gevraagd. Je krijgt dus niet te horen wat ze werkelijk bezig houdt, wat het beleidsproces nu al maanden vertraagt of waar de schoen nu écht wringt. Nadenken over hun eigen rol en positie in het geheel is op deze manier helemaal niet nodig.

Negen tips

  1. Alle deelnemers moeten iets hebben met de vraag. Dit kun je natuurlijk ook beïnvloeden door de keuze van de deelnemers (zie het E-zine over The Whole system in one room).
  2. Alles wat je de deelnemers aan inhoud wilt meegeven, stel je ruim vooraf ter beschikking. Daarmee geef je de deelnemers alle gelegenheid om het zich eigen te maken en na te denken over de betekenis van de inhoud in hun eigen situatie.
  3. De vraag die je stelt is een open vraag die ook nog eens een beetje ambigu of multi-interpretabel mag zijn. Misschien trekken mensen hun wenkbrauwen op bij het lezen, maar dat geeft niet. Een vraag kan veel meer nieuwe oplossingen genereren als je hem ruimer formuleert. “Hoe zorgen we voor verbinding tussen A en B?” Is bijvoorbeeld beter dan: “Hoe bouwen we een brug van A naar B?”
  4. De vraag moet oproepen tot zelfreferentie. Het helpt als de vraag ook aanzet tot nadenken over de vragen : “wat kan mijn organisatie/afdeling hieraan bijdragen en wat kan ik als individu bijdragen?”
  5. Zorg dat je de vraag formuleert over één onderwerp. Anders komen de deelnemers zeker niet tot de kern.
  6. Zorg er voor dat eventueel gevoelige zaken niet worden omzeild door de vraag. Dat zou in het gesprek alleen maar onnodige weerstand oproepen.
  7. Formuleer een vraag ook eens samen met mensen die wat verder van de kern afzitten. M.a.w. zoek het ook eens bij anderen dan de “usual suspects”.
  8. Een zorgvuldig gesprek over de openingsvraag maakt je als ontwerper van het gesprek bewust van onuitgesproken doelen en wensen voor een dialoog.
  9. Zorg dat de openingsvraag in de uitnodiging prominent wordt vermeld en dat hij tijdens de bijeenkomst in posterformaat zichtbaar is en verschillende keren wordt voorgelezen. Daarmee garandeer je dat iedereen scherp op het netvlies houdt waarom ze aan tafel zitten met elkaar.

Tijdens het formuleren van een openingsvraag voor een Hogeschool voor een gesprek over een reorganisatie ontstond het volgende. Meerdere diensten werden gekoppeld zonder dat ze naar 1 locatie verhuisden. Aanvankelijk was de vraag:”Hoe houden we elkaar op de hoogte, hoe stemmen we af. Hoe maken we dezelfde werkprotocollen?”. Na een aantal gesprekken veranderde de vraag van een “zendergeoriënteerde” naar een échte dialoogvraag:

“ Hoe zorgen wij voor goede verbindingen en wat draag ik daar aan bij?”

 

Kortom, de openingsvraag mag niet onderschat worden. Het is één van de belangrijkste middelen om een verder open dialoog van kaders te voorzien, zonder dat de mogelijkheden worden beperkt. Om met Jules Deelder te spreken:” De ruimte binnen de perken is net zo onbeperkt als daarbuiten”.

Een openingsvraag zonder kwaliteit levert ook uitkomsten op zonder kwaliteit en duurzaamheid.

 

Wil je dit artikel gebruiken op een website of op een andere manier? Dat kan, zolang je deze tekst met een werkende link naar deze website, opneemt: “Door Guido, Sylvia en Antje van Dialoogisch.” Schrijf je ook in voor ons driewekelijkse E-zine met dialoogtips.

Een goede openingsvraag: 9 tips

2017-09-05T11:44:14+00:00 13 januari 2017|0 Reacties

Geef een reactie