Ontvang gratis dialoog tips

Complex? Alles is tegenwoordig complex….

Is het je ook wel eens opgevallen dat alles tegenwoordig ‘complex’ wordt genoemd? De samenleving is complex, de economie is complex, de oorzaken van de recessie zijn complex, het beleid is complex en de stakeholdersanalyse is al helemaal complex. En iedereen vindt ook nog eens een keer dat het allemaal steeds complexer wordt. Ga d’r maar aan staan !

Er zit wel een groot nadeel aan het steeds maar benoemen van deze complexiteit: het begrip ‘complexiteit’ devalueert. Door alles maar snel complex te noemen, lijkt het niet meer zo makkelijk om oplossingstrategieën te ontwerpen. Want tsja….hoe los je een probleem op dat geen begin en geen eind heeft en ook nog eens totaal onvoorspelbaar is? Uiteindelijk lijkt het er op dat door een probleem “complex’ te noemen de oplossing verder weg komt te liggen.

Het ‘Cynefin-denkraam’ helpt om een gezamenlijk beeld te krijgen. Het “Cynefin denkraam”, bedacht en beschreven door Dave Snowden, geeft houvast. Het positioneert het ‘complexe’ domein tussen een drietal andere domeinen: simpel, gecompliceerd en chaos.

Allereerst is er het ‘simpele’ domein. Het gaat dan over situaties die je m.b.v. een checklist eenvoudig aanpakt. Je neemt de situatie waar, je ordent de feiten en je reageert overeenkomstig. Simpel! Een voorbeeld is het beleggen van een traditionele informatie-avond: zaal regelen, sprekers regelen, uitnodigingen de deur uit…klaar!

Moeilijker wordt het in het ‘gecompliceerde’ domein. Denk bijvoorbeeld aan een beheersbaar defect in een kerncentrale. Dat vraagt om samenwerking tussen kernfysici, procestechnici, electrotechnici, constructeurs, politici, politie, perswoordvoerders, management en nog veel meer disciplines. Hier is een goede en nauwkeurige analyse en diagnose de meest voor de handliggende oplossingsstrategie. Het zou onverstandig zijn om in deze situatie de beste oplossing na te streven. Door de vele verschillende invalshoeken zijn er namelijk heel erg veel verschillende ‘beste’ oplossingen. In zo’n situatie kies je dan ook voor “een goede oplossing”.

En dan belanden we in het ‘complexe domein’, waar we niet meer weten hoe oorzaak en gevolg samenhangen. Je kunt dan denken aan bijvoorbeeld het verbeteren van de samenwerking in de jeugdzorg. Er zijn veel verschillende organisaties bij betrokken. Een analyse van de situatie maken is niet zo eenvoudig, want de situatie verandert met de dag. De beste manier om in zo’n situatie te handelen is door het ontwerpen van experimenten en in de praktijk te kijken wat deze teweeg brengen. De succesvolle experimenten breid je uit en de andere breek je af. Pas achteraf kun je zeggen wat de patronen waren en kun je uitleggen waarom de succesvolle experimenten succesvol waren.

Tenslotte is in het chaotische domein alles nieuw en onverwacht. Er zijn helemaal geen patronen te ontdekken. Zoals bijvoorbeeld bij een onverwachte evacuatie van een wijk als gevolg van asbest. Eigenlijk kun je alleen maar handelen, opletten wat er gebeurt en daar vervolgens weer op reageren. Crisisplannen zijn er dan ook vaak op gericht om vooral de waarneming te optimaliseren. Zodat je in elk geval weet wat er gebeurt en dus beter kunt reageren.

Dit Cynefin-denkraam kun je in een probleemsituatie op tafel te leggen en met je collega’s en andere betrokkenen bespreken. Wissel met elkaar uit wat de percepties van de aanwezigen zijn, en bespreek welke oplossingsstrategie het beste zou passen in de gegeven situatie. Je zult zien dat dit energie geeft om de situatie aan te pakken. Eventuele gevoelens van onmacht en verlamming zullen verdwijnen.

Kortom, je krijgt helderheid én een oplossingsrichting door het Cynefin-denkraam te gebruiken. Je krijgt helderheid over de manier waarop de betrokkenen naar het probleem kijken en je kunt ook een idee krijgen van het type oplossingsstrategie dat je nodig hebt. Al met al leidt dat tot een sneller begrip, snellere samenwerking, betere interventies en uiteindelijk een beter resultaat.

2017-09-05T11:58:28+00:00 1 september 2017|0 Reacties

Geef een reactie